Yohji Yamamoto: Biểu tượng Avant – Garde đương đại

Ra mắt tại Tokyo vào năm 1977, thương hiệu mang tên Yohji Yamamoto nhanh chóng được biết đến trên toàn thế giới nhờ kỹ thuật cắt may bậc thầy cùng khả năng xử lý cấu trúc và độ rủ vải đầy đặc trưng. Sinh ra trong một gia đình Nhật Bản bình thường, Yamamoto không lớn lên giữa thế giới haute couture hay thiết kế thời trang. Ông từng học đại học và tốt nghiệp ngành luật trước khi nhận ra mình không hề hứng thú với việc “gia nhập xã hội theo lối thông thường”, như ông từng chia sẻ trong một cuộc phỏng vấn với Business of Fashion. Sau đó, ông quay về phụ giúp công việc may vá của mẹ, nơi ông học được quy trình phức tạp để tạo nên những bộ trang phục đẹp đẽ và tinh xảo. Không lâu sau, ông theo học tại Trường Thời trang Bunka ở Tokyo – ngôi trường thời trang đầu tiên của Nhật Bản, được thành lập từ năm 1919.

       

Trong những năm tiếp theo, Yamamoto liên tục di chuyển giữa quê hương Nhật Bản và Paris – trung tâm của thế giới thời trang – để hấp thụ tinh thần của hai môi trường đối lập này, từ đó định hình phong cách riêng biệt của mình. Rất nhanh chóng, ông phát triển thứ ngôn ngữ thiết kế mang tính kiến trúc đặc trưng: những lớp vải được buông rủ và xếp nếp đầy tinh tế, phủ lên cơ thể người mẫu bằng các mảng vải đen lớn, đồng thời sử dụng nhiều kỹ thuật khác nhau để làm nổi bật đường nét cơ thể phía bên dưới. Có nơi được gom lại ôm sát, có nơi lại buông lơi tự do; những nếp gấp, xoắn, xé và buộc tạo nên vẻ đẹp vừa mạnh mẽ vừa đầy chất thơ.

       

Thương hiệu của Yamamoto đã phát triển vượt bậc kể từ khi ông mở cửa hàng đầu tiên tại Paris vào năm 1980. Hiện nay, hai dòng chính của ông là Yohji Yamamoto và Y’s, bên cạnh nhiều dòng khác cũng rất thành công như Pour Homme, Costume d’Homme và Regulation Yohji Yamamoto. Trong những năm gần đây, ông còn hợp tác với nhiều thương hiệu nổi tiếng khác, đáng chú ý nhất là dòng Y-3 kết hợp cùng Adidas và chiếc túi Yohji dành cho Hermès.

       

Một trong những yếu tố cốt lõi xuyên suốt các thiết kế của ông chính là tinh thần phi giới tính (androgynous). Trong cuộc phỏng vấn năm 2015 mang tên A Kind of Woman, Yamamoto cho biết việc ông trở thành nhà thiết kế thời trang gần như là “một sự tình cờ”, bắt nguồn sâu xa từ sự chán ghét đối với những xu hướng quá nữ tính ở Nhật Bản cuối thế kỷ 20. Những đơn đặt hàng tại tiệm may của mẹ đã thôi thúc ông tạo ra các thiết kế mang hơi hướng nam tính hơn dành cho phụ nữ, như một sự đối lập với những món đồ kiểu “búp bê”. Yamamoto đã kết tinh triết lý thiết kế độc đáo của mình qua hình ảnh người phụ nữ hiện đại, độc lập và tự chủ.

       

Các thiết kế của ông hiện chỉ được bán trực tuyến trên một vài trang web và tại chưa đến 20 cửa hàng trên toàn thế giới, khiến chúng càng trở nên hiếm có và đầy sức hút huyền bí. Khi truy cập vào trang web chính thức của Yamamoto, người ta sẽ bắt gặp chữ ký viết tay của ông phía trên dòng đếm ngược đơn giản cho bộ sưu tập sắp ra mắt. Bản thân Yamamoto cũng không phải là người xuất hiện công khai quá nhiều ngoài hình ảnh mà thương hiệu của ông xây dựng; ông chỉ đôi khi chia sẻ trong các cuộc phỏng vấn hiếm hoi.

       

Thường được đặt cạnh những tượng đài thiết kế Nhật Bản khác như Rei Kawakubo của Comme des Garçons, Issey Miyake hay Kenzo Takada, Yohji Yamamoto đã ghi dấu ấn như một trong những nhà thiết kế vĩ đại nhất thế kỷ 20 nhờ cách tiếp cận đầy táo bạo đối với cả thời trang nam lẫn nữ. Được xem là một trong những bậc thầy cắt may hàng đầu thế giới, ông đã vận dụng những kỹ năng học được từ tiệm may nhỏ của mẹ để xây dựng nên một sự nghiệp huy hoàng và đầy cảm hứng. Yohji Yamamoto được đánh giá là một trong những nhà thiết kế thời trang Nhật Bản có ảnh hưởng lớn nhất thế kỷ 20 cùng với những tượng đài thiết kế Nhật Bản khác như Rei Kawakubo của Comme des Garçons, Issey Miyake hay Kenzo Takada. Nổi tiếng với phong cách tối giản, màu đen đặc trưng và kỹ thuật cắt may mang tính kiến trúc, ông đã từ bỏ con đường thông thường dù đã từng tốt nghiệp ngành luật để theo đuổi thời trang sau khi làm việc tại tiệm may của mẹ và học tại Trường Thời trang Bunka ở Tokyo.

       

Phong cách của Yamamoto được hình thành từ sự giao thoa giữa Nhật Bản và Paris, với các thiết kế rộng, bất đối xứng, xếp nếp tự do và mang tinh thần phi giới tính (androgynous). Ông đặc biệt hướng đến hình ảnh người phụ nữ hiện đại, độc lập thay vì vẻ nữ tính truyền thống.Từ khi mở cửa hàng đầu tiên tại Paris năm 1980, thương hiệu của ông phát triển mạnh với nhiều dòng nổi tiếng như Yohji Yamamoto, Y’s và Y-3 hợp tác cùng Adidas. Cùng với những tên tuổi như Rei Kawakubo và Issey Miyake, Yamamoto được xem là biểu tượng lớn của avant – garde Nhật Bản đương đại.